Í tilefni fundar með íbúum og velunnurum Hóla í Hjaltadal á 70 ára afmælisdegi mínum 27.4 nk., vil ég fá að bera fram eina afmælisósk. Að mark verði tekið á tilmælum hópsins um uppbyggingu og styrkingu áframhaldandi háskólastarfs á Hólum og nauðsynlegu viðhaldi eða endurbyggingu skólahússins. Hólaskóli á biskupssetrinu var rekinn frá því snemma á […]
Berklar á Íslandi lögðust ofurþungt á þjóðina langt aftur í aldir og fram á miðja síðustu öld. Talið er að um 3000 Íslendingar, flestir á besta aldri hafi látist bara á þessari öld. Fimmtungur, eða um 1000 sem fengu hjálp á berklahælum t.d. á Vífilsstöðum fyrir tilkomu virkra sýklalyfja, dóu engu að síður úr sjúkdómnum. […]
Saga sjúkrahúsa á Íslandi tengist annars vegar heilbrigði þjóðarinnar og hins vegar viðhorfum stjórnvalda til samfélagsþjónustu á hverjum tíma. Eiginleg sjúkrahús voru ekki starfrækt fyrr en í lok 19.aldar. Hjúkrun í nútíma skilningi var heldur ekki til, heldur var um að ræða umönnun ófaglærða á forræði lækna. Húsakynni voru ekki heldur alltaf upp á það […]
Haustið 2014 fórum við hjónin í ferð með fjallahópnum Fjöll og firnindi til norð-austurhluta Tyrklands til að ganga á hið sögufræga fjall Ararat við landamæri Írans. Áður var komið við í bænum Van við samnefnt vatn, og síðar ferðast til Ani við landamæri Armeníu og að lokum ferðast um Agri-héraðið, vöggu landbúnaðar í heimssögunni. Ég […]
Þrátt fyrir fyrirbænir og áköll hafa mín orð ekki heyrst í stjórnkerfinu hingað til. Fjöldi greina og erinda skrifuð um það sem betur mætti fara í heilbrigðiskerfinu. Ekki stuna frá þeim bæ. Ekki hlustað á tillögur til úrbóta og á það m.a. við um þróun og breytingar á starfsemi bráðamóttökunnar sem nú er mikið í […]
Í gegnum tíðina og sl. aldir hefur læknisfræðin ásamt almennri velferð, ráðið mestu um aðgerðir gegn sjúkdómum okkar mannanna. Frumkvöðlastarfsemi (m.a. lyfjaiðnaðurinn) og vísindin ráðið för. Hér á landi fyrst með stofnun Landlæknisembættisins fyrir 265 árum. Stofnanir hafa orðið til og heilbrigðisstéttum fjölgað. Úrræði til lækninga og skilningur á forvörnum aukist mikið. Fyrir ekki svo […]
Tilbúnar tæknilausnir sem kenndar eru við tölvuöld og rafræn samskipti hefur tröllriðið yfir heimsbyggðina í hratt vaxandi mæli sl. áratugi. Samskipti okkar á milli gjörbreyttst, mikil fjölmiðlaóreiða og ofbeldismenning hverskonar stóraukist. Mín kynslóð hefur upplifað allar þessar breytingar sennilega hvað best, en afleiðingar hvað síst. Sem ungur drengur í sveit á sumrin og aðeins útvarp […]
Vegna umræðu um sjúkraflutninga á Suðurlandi í dag og viðbragðsmöguleika björgunaraðila vegna slysa og skyndilegra veikinda er rétt að árétta að víðar er pottur brotinn í þessum málum hér á landi. Þrátt fyrir margfaldan umferðarþunga og mikils fjölda ferðamanna hefur lítið verið byggt upp til að styrkja þessa þjónustu og á mörgum stöðum hefur þjónustunni […]
Sagan á sér alltaf margar hliðar. Saga okkar sjálfra og Íslandssagan. Mín saga tengist m.a. læknisfræðinni sterkum böndum. Sögunni í nútíð og þátíð sl. tæpa hálfa öld. Eins með tilliti til forfeðra minna. Þar er ef til vill best að byrja þessa sögu. Ari Arason (1763-1840), (lang-lang-langafi minn) var læknir í Skagafirði á Flugumýri og […]
Söguskáldsagan Ariasman eftir Tapio Koivukari (2012) um samskipti Íslendinga og Baska, hvalveiðarnar á Ströndum og síðar Spánverjavígin svokölluðu 1615, er vel skrifuð bók og áhrifamikil lesning. Bókin er líka skemmtileg lýsing á mannlífinu á Ströndum í upphafi 17. aldar og tíðarandanum þegar tveir ókunnugir menningarheimar mætast. Áður höfðu Íslendingar kynnst harðneskju einokunarverslunarinnar Dana og ólöglegri […]
Vilhjálmur Ari Arason
