Þrátt fyrir fyrirbænir og áköll hafa mín orð ekki heyrst í stjórnkerfinu hingað til. Fjöldi greina og erinda skrifuð um það sem betur mætti fara í heilbrigðiskerfinu. Ekki stuna frá þeim bæ. Ekki hlustað á tillögur til úrbóta og á það m.a. við um þróun og breytingar á starfsemi bráðamóttökunnar sem nú er mikið í fréttum. Þar til fyrir rúmum áratug hét hún Slysa- og bráðamóttaka, nú einfaldlega BMT LSH, safndeild allra bráðvandamála heilbrigðiskerfisins og spítalans sjálfs.
Hrægammarnir koma hins vegar þegar bráðin er dauð eða hálfdauð. Þannig finnst mér fjölmiðlarnir hafa hegðað sér sl áratug, ekki síst RÚV ohf..Ekki til að líta á það sem miður fór, heldur afleiðingum og allt komið í óefni. Endalaus fréttaflutningur. Því meiri fréttaflutningur sem einstaka mál eru hörmulegri. Tillögur grasrótarinnar og fagfólks mega helst ekki heyrast fyrr en allt er niðurbrotið og óvíst með uppbyggingu. Ég hef þar til fyrir nokkrum árum verið talsmaður hins opinbera heilbrigðiskerfis, en sl. áratug hefur greinilega sýnt sig að stjórnsýslan ræður ekki við vandann. Einhversstaðar þurfa sjúkir og slasaðir að getað leita sér hjálpar. Það segir sig sjálft nema að trúa bara á guð almáttugan og sem fólk gerði oftast fyrir tíma læknisfræðinnar fyrir tæpum þremur öldum. Alltaf voru þó góðir tilkallaðir, ekki endilega neitt læknismenntaðir, en kunnu góð ráð. Ekki má gleyma hlutverki presta heldur. Stundum finnst mér ég sjálfur þurfa á slíkri sáluhjálp að halda í dag. Að minnsta kosta að tala við einhvern sem vill hlusta.
Ég er feginn að nú styttist í starfslok, en sár og reiður hvernig fyrir er komið á minni hjartansdeild og ég vann á í um fjóra áratugi. Staður sem segja má að hafi verið kirkja mín þann daginn og sem gaf mér endalausa gleði og starfsánægju. Þakklæti sjúkra og veikra þótt álagið væri oft yfirgengilegt. Nú er búið að segja má kljúfa þann hluta starfsemi deildarinnar í herðar niður og tillögur um einkavæðingu þjónustunnar út í bæ. Einhversstaðar þarf jú að veita hana. Fyrir meira en tveimur áratugum var líka útséð um vöntun á hjúkrunarplássum og heimaþjónustu fyrir gamalt fólk. Haldin meira að segja stórar ráðstefnur, meðal annars fyrir 11 árum. Nei stjórnvöld tóku ekki við þeim bolta og vildu frekar að vandamálin sem fylgdi fráflæðisvanda deildarinnar, drekktu henni, eða hvað? Tvær deildir BMT (G2 og G3) voru sameinaðar í eina – eina deild sem stæði undir nafni og þangað ættu allir að koma með bráðan vanda. Sjúkrahúsið sjálft líka.
Heilbrigðiskerfið okkar er allt að brotna upp og vonandi verður það ekki hrægömmunum að bráð. Vonandi hjálpa fjölmiðlar okkur að taka upplýstar ákvarðanir uppbyggingaráform. Ég vona það að minnsta kosti og álit fagfólks fái nú að ráða meira för. Einkarekstur í mismunandi formi er nauðsynlegur og ríkinu ekki lengur treystandi um aðra heildarskipulagningu. Bráðaaðgerðir nú með að leigja t.d. hótel fyrir hjúkrunarpláss og fresta aðgerðum skurðstofa á sér engin fordæmi og eitthvað sem aðeins ætti að geta gerst við miklar náttúruhamfarir eða stríðsástand. Það vantar jú í dag um 400 hjúkrunarpláss, a.m.k þjónustupláss með með aðgengi að hjúkrunarfólki. Svo þarf að huga að lengri framtíð og þúsundir í sömu þörf næsta áratuginn.
Hringbrautarvitleysan sem á að ljúka eftir tæpan áratug er ekki ætlað þessu fólki og í raun takmarkað fyrir bráðveika og slasaðra vegna takmarkaðs aðgengis í bráðaflutningum vegna samgönguhindrana hverskonar. Forsendur verkefnisins voru hundsaðar. Verkefni sem kosta mun þjóðina um 300 milljarða króna og er eyrnamerkt kostnaði ríkisins við fjársvelt heilbrigðiskerfi. Og svo er það starfsfólkið. Það sprettur ekki á trjánum og nú þegar er verið að draga sérmenntað starfsfólk út af spítalanum með væntanlega kauptilboðum og loforðum um mannsæmandi starfsskilyrði. Nei ég má heldur ekki vera reiður, en þetta allt er jú löngu fyrirséð og algjört sjálfskaparvíti. Þá verður að taka afleiðingunum. Ég er hins vegar þakklátur að geta ennþá unnið út á landi, og jafnvel þótt bráðaþjónusta þar hangi víða á bláþræði. Þar veit ég að allir gera sitt besta og þótt framtíðin þar hvað varðar aðgengi að almennri heilbrigðisþjónustu sé líka óráðin.


Vilhjálmur Ari Arason