Skugginn af Ararat 2014

Haustið 2014 fórum við hjónin í ferð með fjallahópnum Fjöll og firnindi til norð-austurhluta Tyrklands til að ganga á hið sögufræga fjall Ararat við landamæri Írans. Áður var komið við í bænum Van við samnefnt vatn, og síðar ferðast til Ani við landamæri Armeníu og að lokum ferðast um Agri-héraðið, vöggu landbúnaðar í heimssögunni. Ég skrifaði nokkrar ferðasögur af þessu tilefni á blogginu mínu (sjá tengingar að neðan). Það sem staðið hefur uppúr í minningum frá þessari ferð tengjast menningararfi þessara sögufrægu staða og stórkostlegu landslagi, auk auðvitað að hafa komist hæst í lífinu á topp Ararats sem er tæplega 5.200 metra hátt.

Í æsku lærði maður margt úr gamla testamentinu og fyrsta heimsmyndin varð til. Biblíumyndirnar voru líka margskoðaðar. Á unglingsárum breyttist sú mynd og varð þá eins og ævintýraleg fantasía í ætt við ævintýrið 1000 og ein nótt. Samt átti ég eftir að heimsækja bæ þúsund og einnar kirkju hálfri öld síðar í ferðalagi okkar og sem nú aðeins minnisvarði silkileiðarinnar gömlu frá Evrópu til Asíu. Í upphafi ferðar var þó rót Guðstrúarinnar eins og við skilgreinum hana í dag, heimsótt í Van, í einni elstu kirkju heims og sem var samnefnari fornkristintrúarinnar og múslimatrúar, enda spámennirnir nokkrir og allir trúðu á sameiginlega Guð.

Vankirkjan/musterið er talin hafa verið reist fyrir um 4000 árum. Það var sérstök upplifun fyrir okkur Íslendingana að ganga um þessa kirkju/hof og sem minnti á forna byggingarhefð og að sumu leiti eins torfhúsin okkar gömlu heima. Svæðið allt á sér yfir 5000 ára sögu í varðveittum minjum. Samkvæmt gamla testamentinu átti syndaflóðið að hafa átt sér stað fyrir um 10000 árum. Svo segir að Örkin hans Nóa hafi strandað á toppi Ararats og þangað varð ferð okkar einmitt heitið. Saga síðustu alda var þó okkur hugleiknari og minjar þeirra tíma miklu áþreifanlegri.

Í ljósi atburða á minni ævi, sérstaklega sl. áratugi, fær sagan á sig allt annan blæ og að mörgu leyti óttalegri. Kúrdar sem byggja að mestu áðurnefnd svæði eiga sér mikla sögu og gamla Kúrdistan var heimsveldi með landsvæði langt inn í Íran, Tyrkland, Sýrland, Armeníu auk norðausturhluta Tyrklands. Trú þeirra er á Múhameð spámann sem var tilkominn löngu á undan Jesús kristi sem markar okkar vestrænu menningu. Við Íslendingarnir vorum gestir Kúrda þessar 2 vikur í ferðalaginu og við komust í góð kynni við sjálfstæðisbaráttu þeirra gegn yfirráðum Tyrkja. Eins þjóðarbrotum Kúrda í nálægum löndum sem stöðugt voru þá í heimsfréttum. Ferðin okkar var þó að engu leiti farin í pólitískum tilgangi heldur aðeins til að forvitnast og njóta.

Aftur í dag eru Kúrdar í heimsfréttunum, einkum við landamæri austan Tyrklands, í Írak og Íran tengt stríðsátökum við byltingarsveit klerkastjórnarinnar í Íran og fyrirhugaðri innrás Kúrda gegn henni frá vestur Írak og Íran, inn í mitt landið allt til Teherans. Þetta er fyrirhugað með öflugum hervopnastuðningi Bandaríkjamanna og frá Ísrael. Hvernig það allt endar veit enginn í dag. Þegar á nokkrum dögum er búið að sprengja alla helstu innviði Írans og þúsundir drepnir, auk tugþúsunda sem drepur hafa verið af stjórnvöldum klerkanna fyrir nokkrum vikum. Landsvæði er nú víða rústir og mikil mannleg eymd fyrirsjáanleg. Inn á svæði Kúrda í Iran og Írak, auk jafnvel í Sýrlandi horfðum við frá toppi Ararats og þar sem skuggi fjallsins við sólarupprás féll inn á. Reiði guðs hlýtur að koma þar aftur við sögu. Ararat liggur rétt vestan landamæra Írans og litli Ararat austan megin við Ararat tilheyrði Íran til 1934.

Horft frá hlíðum Ararats yfir topp Litla-Ararats og yfir til Írans, 2014

Í göngunni á Ararat vorum við að hluta samferða Írönum sem komið höfðu yfir landamærin í sama tilgangi og við Íslendingarnir. Við áttum yndislega kvöldstund með þeim í grunnbúðunum með glensi og söng. Skipulagðar voru hugsanlegar gönguferðir á fjöllin þeirra seinna í Íran. Ég vona enn og aftur eftir heimsfriði þótt óveðursskýin hlaðist stöðugt upp. Mannkynssagan segir þó stöðugt af ófriði og heimsveldi falla og ný verða til. Það var samt einstakt að fá tækifæri, í agnarlitlu hléi frá þessum átökum, að kynnast sögusviðinu aðeins. Lesa má um þær í tengingum hér að neðan.

https://blog.dv.is/vilhjalmurari/2014/12/21/leyndarmalid-a-akdamar-island-og-islensku-paparnir/

https://blog.dv.is/vilhjalmurari/2014/10/07/gangan-a-ararat-og-reidi-gudanna/

https://blog.dv.is/vilhjalmurari/2014/10/11/orkin-hans-noa/

https://blog.dv.is/vilhjalmurari/2015/04/18/tynda-borgin-ani-og-islendingurinn-eg/

https://blog.dv.is/vilhjalmurari/2015/04/28/ishak-pasha-hollin-og-heimbodid-goda-i-agri/