Um síðust helgi dvaldist ég í Kaupmannahöfn með konunni minni sem sat norræna ráðstefnu um mikilvægi góðra tengsla móður og ungbarns. Ein mikilvægustu tengslin okkar til tilfinninga og  félagslegrar hæfni. Mín tengsl þarna voru hins vegar nokkuð óvænt við annan veruleika í Fredriksborgarlistigarðinum sem ég gekk daglega til og sem Friðrík VI danakonungur (1768-1839) lét hanna á valdatíð sinni (1808-1839). Undurfagur garður og margbrotinn í haustlitadýrðinni, með ótal gönguleiðum milli trjáa og vatna.

Ég skynjaði óvænt ný tengsl við Danina sem þar gengu um í sennilega svipuðum tilgangi og ég, en þó mest til að bæta tengslin sín á milli. Ungbarnamæður voru samt mest áberandi með barnavagnana sína, stundum í smá hópum. Ég fann mest fyrir tengslum samt við kyrrðina og náttúrunna, innan garðveggjanna og utan við ys og þys borgarumferðarinnar. Nýr heimur sem tengdur var fortíðinni, tengslum og lífinu, í núinu.

Öll þessi tengsl sem ég skynjaði komu mér samt á óvart, enda hugsaði ég aðeins í byrjun um að komast í góðan heilsugöngutúr. Hugurinn reikaði óhjákvæmilega aftur til tíma Friðríks VI konungs og það á sama tíma sem var hrein tilviljun og ég var að lesa Sigurverkið eftir Arnald Indriðason, verðlaunahafa Jónasar Hallgrímssonar verðlaunana á degi íslenskrar tungu um síðustu helgi. Friðriki hafði verið bjargað frá stórubólu með bólusetningu með kúabóluefni (1769) á unga aldri, löngu áður en hún var viðurkennd í heimi læknavísindanna. Sami konungurinn skaffaði okkur hins vegar síðan kúabóluefni í leirkrúsum til að bólusetja íslenska þjóð upp úr 1803 og eftir að hann var tekinn við stjórn utanríkismála Dana (1797) af föður sínum Kristjáni VII sem Sigurverk Arnalds fjallar mest um.

Langlanglangafi minn Ari Arason, læknir í Skagafirði (1763-1840) og nánast jafnaldri Friðriks VI, tók einmitt við innsigluðu skjali 1803 sem fylgdi kúabóluefnunum í litlum leirglösum, til staðfestingar á gæðunum og sem er nú til varðveislu á söguminjasafninu á Sauðarkróki. Bóluefni sem réðu miklum úrslitum í lifun þjóðarinnar með einu stærsta og farsælasta lýðheilsuátaki Íslandsögunnar. Íslensku prestarnir tóku síðan þátt í bólusetningaherferðinni og skráðu bólusetningarnar í kirkjubækurnar.

Tengslin í garðinum í heimsfaraldri Covid19 við stórubóluna í upphafi 18 aldar og síðan velvilja Friðriks VI urðu ljóslifandi. Launfaðir systur Friðriks, Johann Friedrich Struensee (1737-1772) og sem var víðsýnn læknir, réð þar sennilega mest úrslitum um bólusetningagjörninginn. Læknir sem engu að síðar var pyndaður og aflífaður vegna þröngsýni dönsku valdaklíkunnar og þar sem hann var talinn ógna stöðugleika konungsfjölskyldunnar með mannvillu „konungsdótturinnar“ Lovísu Ágústu.

Tengsl okkar við fortíðina og í nútíðinni skiptir auðvitað alltaf máli og sem vel tókst að minna á í Fredriksgarðinum góða og fagra sl. helgi. Þar sem hægt var líka að ganga inn í sjálfa fortíðina og sjá framtíðnia speglast í vötnunum þar og félagslegu tengslunum.